Qhov kev ncua deb ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub

Los ntawm thaum ntxov thaum yau, txhua leej txhua tus paub hais tias lub hnub - qhov no loj loj incandescent pob ntawm cov hnub qub nyob rau hauv nyob deb deb. Tab sis cov nqe lus nug ntawm yog dab tsi yog cov kev coj ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub, cov lus teb tau tsis yog txhua tus neeg laus uas kawm ntawv qib siab. Qhov tsab xov xwm no qhia txog yuav ua li cas hloov qhov kev ncua deb ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub thoob plaws hauv lub xyoo, raws li cov kws tshawb fawb yeej ntsuas qhov kev ncua deb thiab yuav ua li cas nws ho muab piv rau tus remoteness ntawm lwm qhov chaw tej khoom.

Tshav tshem tawm kwv yees li ib puas thiab tsib caug lab kilometers ntawm lub ntiaj teb. Lub ntiaj teb orbit tsis yog ib tug zoo meej lub vajvoog, tab sis ib tug ellipse, yog li qhov kev ncua deb ntawm qhov chaw ntawm lub solar system thiab lub ntiaj teb txawv sij hawm yog tsis tau tib yam. Nws yam tsawg kawg nkaus tus nqi nyob rau hauv astronomy yog hu ua perihelion, thiab lub siab tshaj plaws - aphelion. Perihelion yog sib npaug zos rau ib puas thiab plaub caug xya lab kilometers, thiab aphelion nqi ntawm ib puas tsib caug-ob lab kilometers. Perihelion yog nyob rau hauv Lub ib hlis ntuj thiab lub aphelion - Lub Xya hli ntuj.

Los ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub no mas me me. Nyob rau hauv qhov tseeb, nws txoj kab uas hla loj tshaj txoj kab uas hla ntawm lub ncaj ntawm lub ntiaj teb 109 lub sij hawm. Great deb ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub - hais tias yog vim li cas uas peb pom nyob rau hauv lub ntuj nyob rau hauv kev sib raug zoo mus rau lub me me liab-thiab-daj voj voog. Lub hli yog lub sij hawm los ze zog, tab sis hmo ntuj zoo me me thiab. Qhov kev ncua deb ntawm lub ntiaj teb mus nws tsuas ntuj satellite yog kwv yees li sib npaug zos rau 384,3 txhiab kilometers. Qhov no yog 390 lub sij hawm tsawg tshaj li qhov kev ncua deb ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub. Lub sij hawm thaum lub sij hawm uas lub hnub ci nce mus txog rau qhov chaw ntawm peb ntiaj chaw, tib yim feeb thiab nees nkaum vib nas this.

Raws li cov kws tshawb fawb yeej muaj peev xwm ua ntsuas qhov kev ncua deb ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub? Yuav ua li cas txoj kev yog siv li cas? Tus thawj cov me nyuam nyob rau hauv no coj tau ua nyob rau hauv ancient Greece, tab sis tham txog lub tiag tiag yuav ua tsuas yog tom qab lub thib kaum xya xyoo pua. Nyob rau hauv lub tom qab Nrab Hnub nyoog siv lub parallax txoj kev. Qhov no txoj kev muaj nyob rau hauv lub fact tias nyob rau hauv lub hauv paus ntawm cov ntaub ntawv nyob rau hauv lub voos kheej-kheej ntawm lub ntiaj teb thiab lub ntiaj teb soj los ntawm lub hnub yog txhais lub kaum sab xis ntawm uas ib hnub ci nyob rau ntawm lub qab ntug yuav tsum pom lub ntiaj teb. Qhov kev ncua deb ntawm ib yam khoom mus rau lwm qhov chaw yog xam los ntawm cov parallax xaav.

Nyob rau hauv lub thib ob ib nrab ntawm lub thib nees nkaum xyoo pua, scientific thiab hauj kiv puag ncig tau coj ib tug tshiab txoj kev ntawm xab mus rau hauv qhov chaw. Radar txoj kev yog raws li nram no: nyob rau hauv cov kev taw qhia ntawm ib qhov chaw kwv yog xa ib tug mem tes teeb liab yog tau txais los ntawm nws, thiab ces raws li nyob rau hauv cov ntaub ntawv hais txog mus txawv tebchaws lub sij hawm ntawm impulse ob deb ntawm lub ntiaj teb rau tus kwv ntawm kev txaus siab ntawm ib tug paub ceev xam deb. Niaj hnub no, dynamic astronomy muaj ib tug tshiab txoj kev rau koj paub yuav ua li cas muaj ntau yam kilometers deb ntawm peb lub hnub qub thiab ntiaj teb tsis zoo paub galaxies. Qhov no Sunyaev-Zeldovich raws li fixation lub sij hawm variation ntawm tus kwv xov tooj cua gravitational lensing, uas yog raws li nyob rau hauv txoj kev tshawb no ntawm lub deflection ntawm lub teeb rays nyob rau hauv lub gravitational teb ntawm tus kwv, cov qauv ntawm cov molecular rings feem ntau yog siv rau ntsuam xyuas thawj zaug ntawm qhov kev ncua deb ntawm lub solar system mus rau ib tug galaxy.

Raws li cov lus teb rau lo lus nug hais txog dab tsi rau hauv lub deb ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub? Loj los me? Txhua yam yog tus txheeb ze. Nws yog tseem ceeb nyob rau hauv kev sib piv nrog rau cov kev ncua deb ntawm lub ntiaj teb los Mars los yog lub hli, tab sis nws yog yuav luag negligible nyob rau hauv sib piv mus rau qhov kev ncua deb ntawm lwm cov hnub qub thiab galaxies. Cov nyob ze rau lub ntiaj teb ntiaj chaw yog Venus, thiab nws muab tshem tawm thaum 41,4 lab kilometers. Ntawm lub ntiaj teb thiab Mars 78.3 lab kilometers ntawm lub ntiaj teb thiab Mercury - 91.6 km. Tab sis Jupiter thiab lwm yam giant planets yog los ntawm lub ntiaj teb ntau tshaj lub hnub.

xws qhov tseem ceeb yog siv los ntsuas cosmic tej qhov chaw raws li parsecs thiab lub teeb xyoo. Thaum ib tug deb ntawm ib tug parsec txhua xyoo parallax ntawm ib qhov chaw kwv yog ib tug thib ob (chaw pib lub npe "parsec" - parallax ntawm ib tug thib ob). Ib lub teeb-xyoo - qhov no yog qhov kev ncua deb hais tias lub teeb mus nyob rau hauv ib lub xyoo. Cov qhov tseem ceeb yog siv nyob rau hauv cov kev ntsuam rau cov kev kawm txog deb xilethi-aus lub cev. Piv txwv li, los ntawm lub ntiaj teb mus rau lub hnub qub Alpha Centauri teeb mus rau plaub xyoos kom Sirius - yim thiab ib nrab xyoo, thiab txiv kab ntxwv giant Betelgeuse - 650 xyoo!